Pilzno. Najstarsza osada w dolinie Wis³oki, miejsce o barwnej i bogatej przesz³o¶ci. Chêtnie bywali w nim polscy królowie - m.in. Kazimierz Wielki, czy wielokrotnie odwiedzaj±cy to miasto W³adys³aw Jagie³³o, po nich bywali tu równie¿ pó¼niejsi w³adcy.
- Ko¶ció³ parafialny p. w. ¶w. Jana Chrzciciela. Wielokrotnie nawiedzany przez po¿ary, przebudowywany i remontowany zdo³a³ zachowaæ swój pierwotny gotycki zarys, choæ do czasów obecnych przetrwa³y jedynie oryginalne mury nawy i prezbiterium.
Murowany, pochodz±cy z XIV wieku ko¶ció³ o nietynkowanych ¶cianach zewnêtrznych, pierwotnie stanowi³ jednonawow± budowlê zajmuj±c± pó³nocn± czê¶æ obecnego trzynawowego, bazylikowego obiektu. Trójbocznie zamkniête prezbiterium ³±czy siê od pó³nocy z zakrysti±. Od strony po³udniowej kruchta z pochodz±cym z XIV wieku przej¶ciem o ostro³ucznym obramieniu z profilowanej ceg³y.
Przy zachodniej ¶cianie pyszni siê kwadratowa wie¿a gotycka, podwy¿szona w XVIII wieku. Czteroprzês³owa nawa g³ówna nakryta zosta³a kolebkowym sklepieniem z lunetami, boczne trójprzês³owe nawy - sklepieniami gwia¼dzistymi i ¿ebrowymi.
Wystrój zewnêtrzny zapewniaj± wysokie szkarpy i czê¶ciowo przebudowane okna dziel±ce surowe ¶ciany ¶wi±tyni, nakrytej stromymi siod³owymi dachami o ceramicznych dachówkach. Wnêtrze ko¶cio³a zdobi± - postawiony w miejsce starego drewnianego - kamienny, neogotycki o³tarz g³ówny, polichromie figuralne i o motywach ro¶linnych, secesyjne oraz wyposa¿enie pochodz±ce z XVIII i XIX wieku.
Znajduj±ca siê przy ko¶ciele parafialnym plebania z 1787 roku jest pozbawionym cech stylowych obiektem przebudowanym w 1879 roku. Postawiony na planie prostok±ta murowany, dwutraktowy, parterowy budynek otacza mur ogrodzeniowy z barokow± bram± murowan± z koñca XVIII wieku.
- Zespó³ ko¶cielno-klasztorny O. O. Karmelitów:
Ko¶ció³ przy klasztorze OO. Karmelitów. Budynek wzniesiony pierwotne przez Augustianów ok. 1403 roku z fundacji W³adys³awa Jagie³³y zosta³ gruntownie przebudowany w 1841 roku po zniszczeniach dokonanych przez po¿ar.
Gotycki ko¶ció³ z elementami neogotyckimi i neoromañskimi jest murowanym, jednonawowym ko¶cio³em z prezbiterium zamkniêtym trójbocznie oraz par± kaplic. Przy pó³nocno-zachodnim naro¿niku frontowej elewacji umieszczona jest wie¿a. Nakryte sklepieniami kolebkowymi wnêtrze zawiera polichromie z 1899 roku, autorstwa S. Gucwy oraz wyposa¿enie z XVII i XVIII wieku. ¦wi±tyniê wieñczy dach siod³owy.
Klasztor OO. Karmelitów. Klasycystyczny klasztor OO. Karmelitów jest dwutraktowym, murowanym postawionym na planie wyd³u¿onego prostok±ta piêtrowym obiektem z korytarzem miêdzy traktami i fasad± rozcz³onkowan± pilastrami i arkadowymi p³ycinami. Budynek pochodz±cy z 1848 roku posiada flankowane kanelowanymi kolumnami wej¶cie g³ówne oraz siod³owy dach.
- Muzeum Lalek. Muzeum Lalek w Pil¼nie to jedno z najwiêkszych tego typu obiektów w Polsce. W kilku salach wystawowych prezentowane s± miedzy innymi sceny z najs³ynniejszych polskich utworów literackich - lalki przedstawiaj± obrazy z powie¶ci W³adys³awa Reymonta "Ch³opi", czy z "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza.
- Budynki okalaj±ce rynek. Wokó³ rynku znajduje siê wiele budynków o starym rodowodzie. Historia wielu z nich siêga XVII i XVIII wieku, jednak¿e niektóre domy s± jeszcze starsze - dawny ratusz pochodzi z koñca XVIII wieku, budynki dawnego starostwa datowane s± na XIV-XV oraz XVII wiek, dawny s±d jest przyk³adem budowli z XVIII wieku.
Niestety budynki te poddawane licznym przebudowom zatraci³y wiele ze swojego pierwotnego charakteru, wtapiaj±c siê w XIX i XX wieczn± zabudowê tej miejscowo¶ci. Na rynku znajduje siê równie¿, pochodz±ca z roku 1883, figura Matki Boskiej Niepokalanej Poczêtej, wed³ug tradycji ufundowana przez Miko³aja Reya z Przyborowia.
- Relikty miejskich fortyfikacji.
- Dwór.
- Cmentarz.
- ¯ydowski Kirkut.
zobacz tak¿e: www.gminy.pl/pilzno
|
