Mielec. Ju¿ pod koniec XII wieku istnia³a tu wie¶, któr± w 1470 roku przekszta³cono na miasto.
- Ko¶ció³ parafialny p. w. ¶w. Mateusza.Wzniesiony pod koniec XVII wieku, odnawiany przed 1762 rokiem oraz w czasach wspó³czesnych, czê¶ciowo poddawany licznym przebudowom (w latach 1792 - 1795, 1877 - 1878 oraz w 1924 roku) ko¶ció³ p. w. ¶w. Mateusza zbudowany zosta³ na planie krzy¿a.
Jego ramiona stanowi± postawione przy wschodnim przê¶le nawy dwie kaplice: ¶w. Anny i Serca Pana Jezusa od pó³nocy oraz Matki Boskiej Ró¿añcowej od strony po³udniowej.
Dwuprzês³owe, prostok±tne prezbiterium ³±czy siê od strony pó³nocnej z zakrysti± oraz z dawn±, znacznie przekszta³con± kaplic± ¶w. Anny, stanowi±c± pierwotnie mauzoleum Mieleckich-Gryfitów. Nawa od strony zachodniej poprzedzona zosta³a wie¿± z krucht± w przyziemiu. Strona po³udniowa zawiera wej¶cie poprzedzone drugim, nowszym przedsionkiem.
Jasno¿ó³te ¶ciany ¶wi±tyni podzielone zosta³y w czê¶ci prezbiterialnej szerokimi, bia³ymi pilastrami, czê¶æ stanowi±c± nawê zdobi± z kolei podzia³y ramowe.
Pó³koli¶cie zamkniête okna otoczone zosta³y szerokimi obramieniami z kluczami. Budowlê zamyka profilowany gzyms wieñcz±cy. Dwukondygnacyjna opiêta pilastrami fasada przys³oniêta zosta³a czworoboczna wie¿±, nawi±zuj±c± w swej dekoracji do kompozycji ¶ciany fasady, z któr± ³±cz± j± sp³ywy.
Po bokach szerokiego portalu wej¶ciowego widniej± dwie wnêki, w jednej z nich stoi kamienna pó¼nobarokowa rze¼ba przedstawiaj±ca ¶w. Piotra.
- Filialny ko¶ció³ek ¶w. Marka.Filialny ko¶ció³ek ¶w. Marka jest dawn± kaplic± cmentarn± ¶w. Micha³a, wzniesion± pod koniec XVIII wieku na by³ym cmentarzu grzebalnym.
Zbudowana w stylu barokowym, murowana i potynkowana , salowa ¶wi±tynia wznosi siê na planie prostok±ta. Pó³koli¶cie zamkniêt± od wschodu bry³ê miêkko op³ywaj± zaokr±glone naro¿a. G³adkie elewacje rozdzielaj± pilastry, profilowany gzyms podokapowy zamyka szerokie belkowanie.
Oprofilowany szczyt zdobiony w sp³ywy i barokowe rze¼by przedstawiaj±ce ¶w. Mariê Magdalenê i ¶w. Hieronima, stanowi zwieñczenie ¶ciany fasady. Wej¶cie i okna otoczone zosta³y p³askimi, listwowymi obramieniami. Ta pe³na wdziêku ¶wi±tynia, opuszczona w okresie miêdzywojennym, poddana zosta³a remontowi w 1946 roku.
Niestety, dzisiaj ju¿ wnêtrza ¶wi±tyni nie zdobi stiukowy o³tarz w formie podwieszonej draperii z lambrekinami i puttami.
- Dworek Suchorzewskiego.Wybudowany oko³o 1830 roku, dawny dworek Suchorzewskiego, mie¶ci obecnie w swoich wnêtrzach aptekê.
Zniszczony w czasie wojny, a odnowiony w 1945 roku, murowany i potynkowany, parterowy budynek przedstawia sylwetkê klasycystycznego dworku postawionego na planie wyd³u¿onego prostok±ta. Zdobiony na osi od frontu czterokolumnowym portykiem zwieñczonym szerokim belkowaniem z tryglifami i trójk±tnym szczytem, dworek ma ¶ciany rozdzielone prostok±tnymi oknami. Zdobi± je profilowane nadokienniki. Czê¶æ mieszkaln± parteru oddziela od strychu pas gzymsu kordonowego biegn±cego nad oknami.
Poprzez zgrupowane w parach, malutkie okienka przedostaje siê ¶wiat³o roz¶wietlaj±ce pomieszczenia strychu.
- Secesyjna kamienica.Secesyjny budynek z ryzalitem na osi fasady, u góry którego wznosi siê balkon oraz naro¿ny dom, wybudowany w latach trzydziestych XX wieku stanowi piêtrowy budynek z mieszkalnym poddaszem, wzniesiony wed³ug projektu Stanis³awa Weryñskiego.
Naro¿nik budowli wzbogacony zosta³ o wieloboczny ryzalit z loggi±, nad którym wznosi siê fantazyjne zwieñczenie budynku w kszta³cie wie¿y - he³mu.
- Dawny budynek Rady Miejskiej.Trójarkadowy, wsparty na dwóch kolumnach wg³êbny portyk poprzedza neogotyck± budowlê, mieszcz±c± niegdy¶ w swych wnêtrzach siedzibê Rady Miejskiej.
Pochodz±cy z 1909 roku, parterowy, a w czê¶ci ¶rodkowej piêtrowy budynek postawiony wed³ug projektu Jana Ostoi-Stobnickiego jest rozleg³ym obiektem, skrywaj±cym w swoim wnêtrzu, wzorowany na malarstwie Jana Matejki, fryz z wizerunkami polskich w³adców, autorstwa Konstantego Niemczykiewicza (Sala Królewska ).
Reprezentacyjna elewacja piêtra zdobiona jest bogat± dekoracj± - podokna i nadokienniki zamkniête odcinkami gzymsu, otaczaj±ce trzy prostok±tne w kszta³cie okna.. Szersze szczyty z obeliskami stanowi± zwieñczenie bocznych, parterowych skrzyde³, za¶ w strefie dachu, ponad portykiem wznosi siê bogaty szczyt flankowany sterczynami.
- Dom przy ulicy Jedernego z 1900r. - obecnie muzeum.Przy ulicy Jadernego, wznosi siê wybudowany oko³o 1900 roku dom, bêd±cy obecnie w³asno¶ci± Muzeum. Parterowy budynek z mieszkalnym poddaszem oraz os³oniêtym przeszklonym dachem atelier fotograficznym na ty³ach budynku, stanowi³ pierwotnie zak³ad fotograficzny Augusta Jadernego.
- Pa³ac Oborskich.Eklektyczny pa³acyk wznoszono w dwóch etapach. Z roku 1860 pochodzi zachodnia czê¶æ obiektu. W 1890 roku, budynek wzbogaci³ siê o czê¶æ wschodni±.
Nieregularna w swoim uk³adzie budowla zachwyca fantazj± twórców, którzy stworzyli romantyczny obiekt pe³en za³amañ i ¶wiat³ocieni. Ozdobiony na naro¿ach pseudoboniowaniem pa³acyk, wzbogacaj± dwa ryzality, z których pó³nocny przybra³ kszta³t wie¿y.
Ten przypominaj±cy pa³ac z bajki obiekt nakrywaj± kryte dachówk± strome, wielopo³aciowe dachy, które dodatkowo podkre¶laj± malowniczo¶æ budowli. Pa³acyk Oborskich stoi w otoczeniu parkowych drzew, stanowi±cych niegdy¶ starann± kompozycjê, zaplanowan± w pocz±tkach XIX wieku. Wówczas to, park siêga³ od zachodu i po³udnia do skarpy, za któr± rozci±ga³y siê mokrad³a. Pod koniec XIX wieku za³o¿enie ogrodowe przekszta³cono w park krajobrazowy.
Dzisiaj pokryte asfaltem alejki oraz niewielkie, rytmicznie sadzone drzewa nie przypominaj± wygl±dem pierwotnego parku.
|
